Psychoterapia indywidualna, terapia par czy terapia grupowa – którą formę wybrać?
Kiedy myślimy o rozpoczęciu psychoterapii, jedno z pierwszych pytań brzmi: jaka forma terapii będzie dla mnie odpowiednia?
Psychoterapia indywidualna? Terapia par? A może psychoterapia grupowa?
Nie zawsze istnieje jedna oczywista odpowiedź. Każda z tych form tworzy inną przestrzeń spotkania i pozwala zobaczyć siebie z nieco innej perspektywy.
Jeżeli jednak źródłem naszego cierpienia są przede wszystkim relacje — powtarzające się konflikty, trudność w bliskości, samotność, lęk przed odrzuceniem, zależność czy poczucie, że w kontakcie z drugim człowiekiem tracimy siebie — warto zastanowić się nie tylko nad tym, z czym przychodzimy na terapię, ale również gdzie nasze trudności będą mogły stać się najbardziej widoczne i możliwe do przeżycia inaczej.
Bo o relacjach można opowiadać.
Ale można ich również doświadczać.
Kiedy warto wybrać psychoterapię indywidualną?
W psychoterapii indywidualnej spotykają się dwie osoby: osoba korzystająca z terapii i psychoterapeuta.
To szczególna przestrzeń, ponieważ przez określony czas uwaga może zostać skierowana przede wszystkim na Twój wewnętrzny świat.
Na to, co czujesz. Czego potrzebujesz. Czego się obawiasz. Jak rozumiesz siebie i innych. Jakie znaczenie mają dla Ciebie doświadczenia z przeszłości i co wydarza się w Twoim życiu teraz.
Psychoterapia indywidualna może być dobrym wyborem, kiedy doświadczasz między innymi kryzysu, depresyjności, lęku, poczucia pustki, samotności, trudności z poczuciem własnej wartości lub tożsamości.
Może być również ważną formą pracy, kiedy problem dotyczy relacji.
Być może zauważasz, że kolejne związki układają się podobnie. Bardzo boisz się odrzucenia. Trudno Ci zaufać. Potrzebujesz bliskości, ale kiedy ktoś naprawdę się zbliża, pojawia się potrzeba wycofania.
Albo przeciwnie — w relacji z drugim człowiekiem łatwo tracisz kontakt z własnymi potrzebami i granicami.
W terapii indywidualnej można przyglądać się tym doświadczeniom we własnym tempie.
Jednocześnie psychoterapia indywidualna nie jest wyłącznie rozmową o relacjach, które istnieją poza gabinetem.
Relacja z terapeutą również jest relacją.
Z czasem mogą pojawić się w niej emocje, oczekiwania i obawy podobne do tych, które znamy z innych ważnych więzi.
Czy mogę zaufać?
Czy zostanę oceniony?
Czy mogę się nie zgodzić?
Czy moje potrzeby nie są zbyt duże?
Czy mogę powiedzieć, że jestem zły?
Czy mogę być blisko i nadal pozostać sobą?
Z perspektywy Gestalt interesuje nas to, co wydarza się w żywym kontakcie między dwiema osobami. Perspektywa psychoanalityczna pozwala natomiast zastanawiać się, w jaki sposób w tej relacji mogą ujawniać się wcześniejsze doświadczenia więzi oraz mniej świadome sposoby przeżywania siebie i innych.
Dlatego terapia indywidualna może być jednocześnie spotkaniem ze sobą i spotkaniem z drugim człowiekiem.
Kiedy terapia par?
Czasem nie cierpi jedna osoba.
Cierpi relacja.
Partnerzy mogą kochać się i jednocześnie pozostawać uwięzieni w sposobie kontaktowania się, który sprawia ból obojgu.
Jedna osoba domaga się rozmowy, druga się wycofuje.
Im bardziej jedna próbuje się zbliżyć, tym bardziej druga potrzebuje dystansu. Im większy pojawia się dystans, tym silniejszy staje się lęk i potrzeba kontaktu.
Po pewnym czasie trudno już powiedzieć, kto zaczął.
Powstaje coś, co należy nie tylko do jednej lub drugiej osoby, ale do tego, co dzieje się pomiędzy nimi.
Terapia par może być pomocna, kiedy w związku powtarzają się konflikty, partnerzy tracą emocjonalny lub seksualny kontakt, pojawia się kryzys, zdrada, zazdrość, trudności związane z rodzicielstwem, rozważanie rozstania albo poczucie, że mimo prób rozmowy wciąż wraca się do tego samego punktu.
W terapii par nie chodzi przede wszystkim o znalezienie winnego.
Terapeuta nie jest sędzią, który ma zdecydować, kto ma rację.
Przedmiotem wspólnego zainteresowania staje się relacja.
Jak ją razem tworzycie?
Co dzieje się między Wami w chwili konfliktu?
Co jedna osoba robi, kiedy potrzebuje bliskości, i jak druga to odczytuje?
Co kryje się pod złością, milczeniem, krytyką albo wycofaniem?
Czasem pod konfliktem znajdujemy potrzebę, której nie udało się wypowiedzieć. Pod złością — lęk. Pod dystansem — pragnienie bliskości, która z jakiegoś powodu stała się niebezpieczna.
Terapia par nie musi prowadzić do pozostania razem za wszelką cenę.
Czasem jej ważnym rezultatem jest odbudowanie więzi. Czasem nauczenie się innego sposobu bycia razem. A czasem możliwość świadomego rozstania się w sposób, który pozwala zobaczyć i uszanować zarówno siebie, jak i drugiego człowieka.
A kiedy psychoterapia grupowa?
Dla wielu osób myśl o grupie terapeutycznej początkowo budzi więcej niepokoju niż myśl o terapii indywidualnej.
Dlaczego miałbym mówić o sobie przy obcych osobach?
Co oni o mnie pomyślą?
Czy będę musiała mówić o rzeczach, o których nie chcę mówić?
Te pytania są zrozumiałe.
Jednocześnie właśnie to, co sprawia, że grupa może wydawać się trudna, stanowi o jej niezwykłej wartości.
W grupie relacje nie są tylko tematem rozmowy. Zaczynają wydarzać się w pokoju.
Ktoś nas zaciekawia.
Ktoś irytuje.
Przy jednej osobie chcemy być blisko, przy innej się wycofujemy.
Chcemy coś powiedzieć, ale boimy się oceny.
Czujemy się pominięci, zazdrośni, ważni, nieważni, potrzebni albo niezauważeni.
Możemy odkryć, że automatycznie przyjmujemy rolę osoby, która troszczy się o wszystkich, ale nie mówi o sobie. Albo że milczymy, dopóki ktoś bezpośrednio nas nie zaprosi. Że walczymy o uwagę. Że wycofujemy się, kiedy pojawia się konflikt. Że pragniemy bliskości, ale kiedy naprawdę zaczynamy ją odczuwać, pojawia się lęk.
W terapii indywidualnej możemy powiedzieć:
„Zawsze czuję, że ludzie mnie nie zauważają”.
W grupie może wydarzyć się moment, w którym właśnie teraz czuję się niezauważony.
I wtedy możemy wspólnie zobaczyć, jak to doświadczenie powstaje.
Co robię, kiedy chcę zostać zauważony?
Czy pokazuję swoją potrzebę?
Czy czekam, aż inni się domyślą?
Co czuję, kiedy uwagę otrzymuje ktoś inny?
Jak reagują na mnie inni?
To niezwykle cenny materiał terapeutyczny.
Terapia grupowa a trudności w relacjach i zaburzenia osobowości
Psychoterapia grupowa może być szczególnie wartościowa dla osób, których trudności dotyczą więzi, relacji i osobowości.
Jeżeli cierpienie pojawia się przede wszystkim w kontakcie z innymi ludźmi, grupa daje możliwość zobaczenia tych wzorców w bezpiecznej i terapeutycznej przestrzeni.
Pozwala doświadczać wielu relacji jednocześnie.
Nie tylko relacji z terapeutą, ale również z pozostałymi uczestnikami.
Można odkrywać, jak jest być częścią grupy, zajmować w niej miejsce, różnić się, być zauważanym, konfrontować się, zbliżać i oddalać.
Grupa może stać się czymś w rodzaju relacyjnego laboratorium — ale jest czymś więcej niż eksperymentem.
Relacje, które w niej powstają, są prawdziwe.
I właśnie dlatego mogą mieć znaczenie.
Czy można łączyć psychoterapię indywidualną i grupową?
W niektórych sytuacjach terapia indywidualna i grupowa mogą się uzupełniać.
W terapii indywidualnej można głębiej zatrzymać się przy własnym doświadczeniu, historii i relacji z terapeutą.
Grupa wnosi wielość.
Pozwala zobaczyć siebie w kontakcie z różnymi osobami i przekonać się, że to, co wydawało się oczywistą prawdą o świecie — na przykład „ludzie zawsze mnie odrzucają” albo „jeśli pokażę słabość, zostanę wykorzystany” — może być doświadczane również inaczej.
Nie oznacza to jednak, że łączenie terapii zawsze jest wskazane. Decyzja zależy od sytuacji konkretnej osoby, rodzaju prowadzonej terapii i zasad danej grupy. Warto omówić ją z terapeutą lub osobą kwalifikującą do grupy.
Jak wybrać odpowiednią formę psychoterapii?
Można zacząć od prostego pytania:
Gdzie znajduje się moje cierpienie?
Jeżeli przede wszystkim chcesz lepiej poznać siebie, swoje emocje, historię, wewnętrzne konflikty i sposób budowania relacji — naturalnym początkiem może być psychoterapia indywidualna.
Jeżeli problem powstaje przede wszystkim pomiędzy Tobą a partnerem lub partnerką i oboje chcecie przyjrzeć się temu, co wspólnie tworzycie — warto rozważyć terapię par.
Jeżeli natomiast powtarzające się trudności dotyczą wielu relacji, poczucia przynależności, zajmowania miejsca wśród ludzi, bliskości, odrzucenia czy sposobu funkc
Adres
ul. Tyniecka 38
Warszawa, 02-621
Kontakt
Obserwuj nas